Futurisme en de Futuristen: de Futuristische kunst en kunstenaars; kenmerken en betekenis van de Italiaanse kunststroming

FUTURISME en de Futuristen: kenmerken, manifesten en betekenis van de Futuristische kunst en kunstenaars, kernachtig beschreven door Jacob Bendien als moderne kunststroming; selectie, redactie: Fons Heijnsbroek 2003/11

* klik in de tekst-citaten op een cijfer om verschillende kunst-afbeeldingen van Futurismtische kunst en kunstenaars rechts aan de pagina te zien verschijnen
** voor verdere informatie over Futurisme en Futuristen, zie de geselecteerde links, onder aan de pagina

* CONSTRUCTIVISME
Lissitsky, Tatlin, Gabo
e.a.
* KUBISME
Picasso, Braque, Léger
e.a.
* DADA / DADAISME
Tzara, Arp, Schwitters
e.a.
* ELEMENTARISME
Theo van Doesburg, als enige kunstenaar
* EXPRESSIONISME
Nolde, Kirchner, Heckel
e.a.
* FAUVISME
Matisse, Derain, Marquet
e.a.
* FUTURISME
Marinetti, Carra, Severini
e.a.
* IMPRESSIONISME
Monet, Renoir, Degas
e.a.
* NEOCLASSICISME
Herbin, Schols, Mense e.a.
* DE STIJL / NEOPLASTICISME
Mondriaan, Van Doesburg e.a.
* NIEUWE ZAKELIJKHEID
Kanoldt, Willink, Koch e.a.
* PURISME
Léger, Ozenfant, Jeanneret
* SUPREMATISME
Malevich, Popova e.a.
* SURREALISME
Breton, Dali, Miro, Magritte e.a.
* VERISME
Otto Dix, Grosz e.a.


naar Home







Futurisme en Futuristen: de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische schilderkunst, door Jacob Bendien:

- "Het Futurisme begint, evenals bijna elke dogmatische richting, zijn theoretische manifestatie met alle andere uitingswijzen (de andere kunststromingen met name het kubisme, fh) in slechts enkele volzinnen af te maken. Het doet dit misschien nog radicaler dan het Neo-plasticisme (= De Stijl / Mondriaan, fh)."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst Marinetti, Balla, Carrà, Boccioni, Severini, en – door Jacob Bendien)


- "Het hoogste goed voor de Surrealist is vrijheid. Vrijheid van denken en vrijheid van verbeelding. Dit is de enige vrijheid die ons mogelijk is. Niet om spitsvondigheden uit te denken.. ..De Surréalist streeft naar vrije verbeelding die door een vrij denken van dit soort knoeierijen is verlost."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "Het Futurisme is in de eerste plaats een levensleer, namelijk ingesteld op de vraag hoe het leven tot de grootst mogelijke kracht en volheid op te voeren... .Het vraagt zich slechts af: waardoor ontstaat de meeste beroering…. "
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "De eerste eis van de Futuristen is de toeschouwer van zijn luie canapé vanwaar hij het schilderij op zijn gemak kan zitten bekijken het centrum van het schilderij in te trekken waar hij minder critisch maar spontaner het schilderij beleeft"
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "Zo moeten we ons bij futuristische kunst (3, 44, 45) afvragen, of wij wel in staat zijn ons aan een schilderij over te geven zonder het vooraf te becritiseren, om pas daarna onze bevindingen te beoordelen."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "Het Futurisme is in de eerste plaats een levensleer, namelijk ingesteld op de vraag hoe het leven tot de grootst mogelijke kracht en volheid op te voeren.. .Het vraagt zich slechts af: waardoor ontstaat de meeste beroering."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "De Futuristen verheerlijken de oorlog zowel als de revolutie als practische instrumenten tot opvoering van het leven naar grotere activiteit. Waarom of waarvoor wordt niet gevraagd."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "In de traditie zien zij niets dan een rem op alle oorspronkelijk leven en beleven. 'Brûlons les musées' (Verbrandt de musea, fh) klinkt dan ook één van hun leuzen.. .Misschien heeft onze oververfijnde cultuur juist aan niets zozeer behoefte als aan deze jonge simpele levensmoed en overmoed."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "Alles wat zweemt naar vrede of harmonie is voor hen slechts een ergenis, evenals de begrippen 'goede smaak' en 'maat houden'. Het leven in al zijn uitingen stellen zij boven de kunst."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "Hun realiteit is: auto's (3), dancings, straatgevechten. De factoren van deze realiteit beconcurreren elkaar en leveren slag met elkaar in de kunstenaar, door hun emotioneel vermogen. Zo ontstaat een futuristisch schilderij, onharmonisch maar moedig en daadkrachtig."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "De Futuristen hebben een primitieve verering voor kwantiteit. Zij spreken over de snelheidsmogelijkheid van een automobiel met een heilig ontzag. In het gevaar verheerlijken zij de grote spanning."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "De Futuristen die voor alles aan hun hartstocht toegeven en deze zelfs nog opzwepen, overdrijven voor zover het het eigenlijk schilderkunstige betreft; ze overdrijven systematisch tot het uiterste."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "Evenals voor alle primitieve mensen is voor de Futurist leven: beweging. Hij legt hierop in zijn kunst bijzonder de nadruk. Een statisch beschouwend leven schijnt hij niet te kennen; dus bestaat het volgens hem niet. Alles wat niet beweegt is dood."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "Zij trekken hieruit de gevolgtrekking dat hoe meer beweging, hoe rijker leven een schilderij uitdrukt. Dit verstandelijk abstraheren en overdrijven van de beweging geeft bovendien een enigszins cerebraal (plechtig, fh) karakter aan futuristische kunst.. ..die we echter als een niet
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "De werking van een lijn die ook in de natuur reeds in zekere mate buiten haar eigenlijke grens invloed uitoefent trachten zij zodanig te verhogen, dat zij in het schilderij buiten de lijst - om het eens futuristisch uit te drukken - tot in het eindeloze doorwerkt (3)."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "Zo wordt het schilderij een middelpunt van naar alle richtingen uitschietende 'krachtlijnen' en 'krachtvlakken' zoals de Futuristen ze noemen. Tegenover dit centrum van overdadige krachtsuitstraling vergeet de toeschouwer zijn bezadigde kritiek. Hij wordt als het ware in het schilderij opgezogen en tot meedoen gedwongen."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "Het eigenlijke Futurisme toetst zich juist in alles aan het concrete leven… ...Wanneer we bijvoorbeeld een man waarnemen, zien we een seconde zijn boordje, das en het onderste deel van zijn kin, en tegelijkertijd een tram die passeert. Een volgende ogenblik zien wij zijn linkeroor met enig haar en een vaas die achter hem staat."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "De Futurist zoekt naar... ..een totaliteit van de dynamische sensaties (45) zoals deze door het ritme van de verschillende fragmentarische impressies en hun bewegingen - of liever hun innerlijke krachten - achtereenvolgens in hem worden opgewekt."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "De opeenvolgende gewaarwordingen beeldt hij hoewel gelijktijdig tòch als in de tijd verlopend af (44).
Toch komt de futuristische synthese zoals we reeds zagen niet in oppervlakkig contact met de werkelijkheid tot stand. Ze is dikwijls hechter in de werkelijkheid gegrondvest dan de constructie van de impressionistische schilderijen."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars, kunst, manifesten, betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "De Futurist gaat de realiteit met actieve analyse te lijf en ontleed haar in een liefst zo groot mogelijk aantal factoren. Alles wat de werkelijkheid décomponeert en dématerialiseert, zoals licht en beweging, is hem welkom. Een dravend paard heeft niet vier maar twintig poten, roept hij geestdriftig uit."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars Marinetti, Balla, Carra, Boccioni, Severini en Russolo, hun manifesten - de betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "Het zijn vooral de innerlijke krachten, activiteiten, ritmes en standen of houdingen die de Futurist boeien. Al deze factoren laat hij op zich inwerken. Hoe feller ze met elkaar botsen hoe liever. Alleen onderwerpen die nieuwe krachtige emoties wekken worden geaccepteerd.. .Hun realiteit is auto's (3), dancings (44) en straatgevechten (45)."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars Marinetti, Balla, Carra, Boccioni, Severini en Russolo, hun manifesten - de betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "In futuristische kunst speelt het onderwerp een grote rol, zonder evenwel de ruimte van de eigenlijke kunst in te perken. Ook in het Cubisme (18) heeft de kunst plaatsruimte voor zich zelf veroverd, maar hier ten koste van het onderwerp. In de absolute schilderkunst, zoals in het Neo-plasticisme (1) is de gehele uiterlijke verschijning van de werkelijkheid als object verdwenen."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars Marinetti, Balla, Carra, Boccioni, Severini en Russolo, hun manifesten - de betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "Het Futurisme wil evenals de Nieuwe Zakelijkheid het onderwerp eerbiedigen. Het verwijt de Kubisten en andere modernen dat zij geen respect hebben voor het leven en voor de werkelijkheid, evenals de Nieuwe Zakelijkheid-schilders hun dit verweten."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars Marinetti, Balla, Carra, Boccioni, Severini en Russolo, hun manifesten - de betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "De gulzige primitieve Futurist heeft dadelijk contact met de werkelijkheid, hoewel misschien wat ruw en nuchter, als een boer met zijn bouwland."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars Marinetti, Balla, Carra, Boccioni, Severini en Russolo, hun manifesten - de betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "Volkomen nieuw is het vertrouwen van de Futuristen dat de beschouwer het dynamisch verband (44) kan navoelen, zoals zij het in de werkelijkheid beleefd en in hun werk vastgelegd hebben. De Dadaïsten (71), (met name Kurt Schwitters, fh) zijn hierin nog verder gegaan"
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars Marinetti, Balla, Carra, Boccioni, Severini en Russolo, hun manifesten - de betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "De ontdekking van de mystieke verhouding van de innerlijke krachten is zo'n belangrijke vondst -merkwaardig bovendien voor nuchtere primitieven als de Futuristen - dat het Futurisme reeds hierom alleen op meer erkenning aanspraak mag maken dan het over het algemeen ten deel is gevallen."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars Marinetti, Balla, Carra, Boccioni, Severini en Russolo, hun manifesten - de betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "Het Dadaïsme toont veel overeenkomst met het Futurisme. Beide trachten de toeschouwer -zij het ook ieder op een geheel eigen wijze- tot meedoen aan te zetten. Beide streven naar een innig contact met het dagelijkse leven, en beide verzetten zich tegen de gangbare goede smaak."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars Marinetti, Balla, Carra, Boccioni, Severini en Russolo, hun manifesten - de betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "Ook zijn ze beide destructief. Het Futurisme alleen uiterlijk. Het Dadaïsme is dieper; het wil ook onze innerlijke, geestelijke en morele constructies omverwerpen."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars Marinetti, Balla, Carra, Boccioni, Severini en Russolo, hun manifesten - de betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


- "In Holland is het Futurisme evenals vele andere moderne richtingen nooit ook maar enigszins tot zijn recht gekomen."
* Futurisme en Futuristen; de kunstenaars Marinetti, Balla, Carra, Boccioni, Severini en Russolo, hun manifesten - de betekenis, en kenmerken van de Futuristische kunst; Italiaanse moderne kunststroming - door Jacob Bendien


(N.B: Wat betreft rebelsheid en de dynamische opbouw van het geschilderde beeld ziet Jacob Bendien veel overeenkomst tussen het Futurisme en het Hollandse Elementarisme van Theo Van Doesburg; redactie)


aanvullende websites over de futuristische kunst en kunstenaars, met kenmerken, manifesten en betekenis van het Italiaanse Futurisme

Nederlandstalig

- korte beschrijving van het Futurisme op de Nederlandse Wikipedia, met links naar enkele Futuristische kunstenaars.

- de schilderkunst van het Futurisme, met veel feiten en Futuristische manifesten

- korte beschrijving van het Russische Futurisme


Engelstalig

- founder of Futurism, Filippo Marinetti, his artist quotes on the Futurism art movement and futurist art by Marinetti, in English

- Giacomo Balla, his artist quotes on Futurism art and painting, by futurist Balla

- Carlo Carrà, his artist quotes on Futurism art and the art movement, by Carrà

- Umberto Boccioni, his artist quotes on Futurism art and movement, by Boccioni

- Gino Severini, his artist quotes on Futurism art and painting, by Severini

- Luigo Russolo, his artist quotes on Futurism art and the futurist movement, by Russolo

editor of Futurism art quotes: Fons Heijnsbroek
translation of Futurism art quotes: Anne Porcelijn