naar Home





Delaunay: citaten, quotes en uitspraken van Robert Delaunay, over biografie, leven en kunst van de Franse kunstenaar; Orfisme / focus op kleur

(selectie, vertaling en redactie: Fons Heijnsbroek; voor o.a. CKV, HOVO, HBO


- Zien is een beweging. Het zicht is de echte ritme-schepper.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- Mijn eerste ronde vormen in kleur zijn tussen 1912 en 1913 op poten gezet en deze hele periode is er een van technisch onderzoek van het schilderen. Zonder mij ervan bewust te zijn legde ik de basis voor een nieuwe schilderkunst.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- Ik kreeg het idee van een schilderij dat technisch slechts uit kleur zou bestaan, uit kleurcontrasten die tijd kosten om ze tot je door te laten dringen maar die zich gelijktijdig in één oogopslag laten waarnemen. Ik gebruikte de wetenschappelijke term van Chevreul: simultaan-contrasten.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- Ik speelde met de kleuren zoals men zich in de muziek door middel van een fuga zou kunnen uitdrukken; gekleurde zinnen.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- In het Kubisme hinderden de restherinneringen aan objecten niet omdat het kubisme grafisch is, de compositie is lineair. Maar bij kleur - die dynamisch is en van en geheel andere orde dan de lijn - ontstond er een conflict. Daarop kreeg ik het idee om in de werkelijkheid waargenomen beelden te onderdrukken, nml. de dingen die het werken in kleur kwamen onderbreken en bederven. Ik wierp me op het probleem welke vorm de kleur moest krijgen.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- De bevrijding begon met de impressionisten. Zij hadden voorlopers gehad, een paar Engelse schilders en onze eigen revolutionair Délacroix. Men bereidde zich voor op de grote zoektocht naar de enige realiteit: 'het licht'.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- Impressionisme is de geboorte van het licht in de schilderkunst. Het licht komt tot ons door de waarneming. Zonder de visuele waarneming is er geen licht en geen beweging.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- Een van de problemen van de moderne schilderkunst van vandaag is nog steeds de manier waarop het licht functioneert omdat licht noodzakelijk is om schoonheid uit te drukken. Seurat ontdekte 'het contrast van de complementaire kleuren'. Seurat was de eerste theoreticus van het licht in de kleur. Contrast werd een uitdrukkingsmiddel.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- Onder de impressionisten bereikte Seurat het meeste wat expressie-middelen betreft. Hij gebruikte optische menging door middel van kleurstippen om een speciale weergave van de natuur te bereiken. Zijn schilderijen zijn een soort vloeiende beelden.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- Het simultane contrast werd zelfs door de impressionisten die het verst gingen, niet ontdekt, dat wil zeggen bereikt. Toch vormt het nu (1917, fh) de enige basis voor zuivere expressie in de schilderkunst. Het simultane contrast verzekert de dynamiek van de kleuren en hun structuur in het schilderij.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- Tijdperk van cirkels en zonneschijven, dat wil zeggen het cirkeltijdperk waarin de kleur een draaing suggereert en de vorm zich ontwikkelt in het cirkelvormige, dynamische ritme van de kleur.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- De kleur is hier gebruikt in zijn ronddraaiende betekenis. De vorm ontwikkelt zich in het dynamisch rondgaande ritme van de kleur. Rood en blauw veroorzaken zeer snelle trillingen, waarneembaar voor het blote oog.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- Het licht in de natuur creeërt de beweging van de kleuren. Die beweging wordt verkregen door de betrekkingen tussen ongelijke grootheden, waaronder kleurcontrasten die ook in werkelijkheid bestaan. Deze werkelijkheid is toegerust met diepte (wij zien tot aan de sterren) en wordt aldus de ritmische gelijktijdigheid (simultané).
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- De gelijktijdigheid in het licht is de harmonie, het kleurenritme dat het zicht van de mens creeërt. Het menselijk zien staat het dichtst bij de werkelijkheid, daar dit direct tot ons komt uit de aanschouwing van het heelal.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- Het oog is ons hoogste zintuig, het zintuig dat het meest direct communiceert met onze hersens, ons bewustzijn. Het idee van de vitale beweging is simultaniteit. Ons begrip is gerelateerd aan onze waarnemingen. Laten wij proberen te zien.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- De kunst is ritmisch en heeft een afkeer van knellende banden. Als de kunst figuratief wordt, wordt zij beschrijvend, ontledend, literair.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- Ik ben er niet op uit de coloristen van wie ik houd zoals de middeleeuwse glasschilders af te vallen. Maar ik wil bewijzen dat de rol van het kleurgebruik door de oudere en de moderne schilders in zekere zin niet zuiver was. Het kleurgebruik was besmet door een beschrijvende of literaire bedoeling of door het clair-obscur; het was niet uniek, was geen universele taal. Ik denk dat mijn schilderij 'De Vensters' markeert, wat Apollinaire de zuivere schilderkunst noemde, zoals hij zelf steeds heeft gezocht naar de zuivere dichtkunst.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- Bij de eerste kubisten, de eerste revolutionaire periode waarin alle schilderkunstige elementen zich in wanorde bevonden, hadden de critici een zeer moeilijke taak. De schilders gaven hun chaotische en woelige toestand weer.. .Maar nu de meeste zogenaamde kubistische schilders gehoorzamen aan een behoefte tot objectiviteit, en objecten willen weergeven uit de natuur zoals figuren en voorwerpen, ziet men hoe gerechtvaardigd mijn uitspraken waren.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- De kubisten gebruiken dezelfde middelen als de academische schilders van vóór het impressionisme, want het impressionisme was al een verlangen naar bevrijding.(zie bijv. Monet, fh) Alleen de uitdrukkingsmiddelen ontbraken. Waarom terugkeren tot de middelen waartegen het impressionisme al als anarchist en bevrijder was opgetreden?
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- Weergeven is de basis van het beelden, weergeven wil niet zeggen kopiëren of imiteren, maar scheppen. Natuurlijk moest deze manier om te creeëren zich ontwikkelen; de eerste simultane fases hadden niet de nodige beweeglijkheid en waren weinig gevarieerd.
* Robert Delaunay: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar en Franse schilder van het Orfisme / Simultanisme; abstracte kunst, sterk gericht op kleur


- Wij zien een opkomende golf van een simultane stijl die beantwoordt aan een diep verlangen. De stoffen, de affiches, de meubels ontwikkelen zich ontegenzeggelijk in de richting van de levende kleur. Men zal een totale visuele hervorming beleven wat betreft kleding, architectuur, steden, in het algemeen elk aspect dat raakt aan de visuele orde, naar een zuivere en nieuwe schepping die waarlijk onze levenslust tot uitdrukking brengt.(zie o.a. de latere Poliakoff, fh)

Aanvullende website:


zie uitgebreide Engelstalige quotes van Georges Braque die binnen het meer kleurloze Kubisme bleef werken, waar Delaunay als colorist uitstapte!

zie uitgebreide Engelstalige quotes van Fernand Leger die als beginnend kubist later eveneens heldere kleuren ging gebruiken, maar wel in vaste vormen, binnen zijn Purisme

zie uitgebreide Engelstalige quotes van de Futurist Boccioni, die met Severini het Cubisme in Parijs hevig bekritiseerde en met name het 'decadente' Orfisme van Delaunay - korte uitleg van kleuren-divisionistisch schilderij van Seurat





Naar de andere
KUNSTENAARS: