naar Home





Guston; citaten, quotes van Philip Guston, over leven en kunst van de kunstenaar; Abstract Expressionisme, later eigen figuratie (1913 - 1980)

(selectie, vertaling en redactie: Fons Heijnsbroek; voor o.a. CKV, HOVO, HBO // zie uitgebreide Engelstalige quotes van Philip Guston, incl. biografie, feiten en bijbehorende bronvermeldingen)


- Wat men ziet en wat men het schilderij noemt is dat wat overblijft, een getuigenis. Zelfs als men in het schilderij naar een staat van 'onvrijheid' gaat waarin slechts beperkte dingen kunnen gebeuren, moet toch onverklaarbaar het onbekende en vrije tevoorschijn komen.
* Philip Guston: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar in Abstract Expressionisme, later een eigen figuratie


- Meestal ben ik een tijd aan een schilderij bezig totdat het moment komt waarop het gevoel van het eigenmachtige verdwijnt, en de verf op de plaats valt waar die moet zijn. Het schilderen op zich, de verfstof en de ruimtes, verzetten zich zo tegen de wil en ze zijn op die manier ongenegen om hun vlak te laten gelden; en ze blijven desondanks.
* Philip Guston: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar in Abstract Expressionisme, later een eigen figuratie


- Schilderen lijkt een onmogelijkheid met slechts nu en dan een teken van zijn eigen licht; hetgeen nodig is vanwege de subtiele overgang van een lijnenspel naar een andere staat, een lichamelijkheid. In deze zin is het schilderen eerder te zien als een bezetenheid dan als het tot stand brengen van beeld.
* Philip Guston: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar in Abstract Expressionisme, later een eigen figuratie


- Het verlangen om me direct te uiten werd tenslotte zo sterk dat zelfs het moment waarin ik me opzij naar mijn palet bewoog me te lang duurde. Daarom zette ik op een dag een groot doek voor mijn neus en hield het palet voor mijn buik vast. Ik dwong mezelf om het hele doek te beschilderen zonder achteruit te lopen om het te bekijken. Ik herinner me dat ik het schilderij toen in een uur schilderde.
* Philip Guston: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar in Abstract Expressionisme, later een eigen figuratie


- Het is me niet altijd gegeven om te weten wat mijn schilderijen 'bedoelen te laten zien'. Ik weet dat ik met een spanning werk die wordt opgeroepen door de tegenstellingen die binnen het schilderen bestaan. Ik werk door aan een schilderij, totdat het moment komt waarop deze paradox wegvalt en er niet langer meer sprake is van een bewuste keuze. Ik denk bij schilderen meer in termen van dit drama dan aan 'natuurlijke krachten'.
* Philip Guston: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar in Abstract Expressionisme, later een eigen figuratie


- Er kleeft iets belachelijks en vrekkerigs aan de mythe die we geërfd hebben van de abstracte kunst, dat de schilderkunst autonoom en puur is en slechts zou bestaan voor zichzelf (vgl. bijv. Piet Mondrian, fh). Vandaaruit analyseren we gewoonlijk zijn ingrediënten en definiëren zijn grenzen. Maar schilderen is 'onzuiver'.
* Philip Guston: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar in Abstract Expressionisme, later een eigen figuratie


- Het is juist de aanpassing aan zijn 'onzuiverheden' die het schilderen doet doorgaan. We zijn plaatjesmakers en de plaatjes dresseren ons. Er bestaan helemaal geen 'kromme of rechte lijnen' (vgl. Paul Klee, fh) of wat voor andere elementen dan ook. Je werkt net zolang door totdat die verdwenen zijn; het schilderij is nog niet klaar zolang je die zaken kan zien.
* Philip Guston: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar in Abstract Expressionisme, later een eigen figuratie


- Ik weet van mezelf dat ik 20, 25 jaar geleden dezelfde dingen schilderde maar ik veegde ze toen weg. Dan vraag ik mezelf vervolgens af: 'Waarom haalde ik ze toen weg?' Ik was er toen nog niet klaar voor; het is het enige antwoord dat ik kan vinden.
Dat leidt me dan tot het volgende punt; niet veel beschouwers komen op het idee dat de kunstenaar het vaak moeilijk vindt om te accepteren wat hij zelf geschilderd heeft.
* Philip Guston: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar in Abstract Expressionisme, later een eigen figuratie


- Je moet niet denken dat ik verrukt was van wat ik toen maakte, want dat was ik bepaald niet. Ik ben een nachtschilder, dus als ik de volgende dag met lood in mijn schoenen mijn atelier binnenkwam was het delirium voorbij. Ik was doodsbang om te zien wat ik die vorige nacht gedaan had; 'Mijn god, heb ik dat gemaakt?' Dat was de enige maatstaf die ik had; het trillen op mijn benen: 'Is dat van mij; heb ik dat gemaakt?'
* Philip Guston: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar in Abstract Expressionisme, later een eigen figuratie


- Is het schilderen een gigantische voorzorgsmaatregel om de onbeweeglijkheid te voorkomen; een bepaalde wijsheid die de gedeeltelijke twijfel in zich draagt over de uiteindelijke bestemming van de vormen? Het zou deze twijfel kunnen zijn die alles doet bewegen en zijn plaats geeft.
* Philip Guston: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar in Abstract Expressionisme, later een eigen figuratie


- Het (schilderen, fh) is een lange voorbereiding voor die paar ogenblikken van onschuld.
* Philip Guston: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de kunstenaar in Abstract Expressionisme, later een eigen figuratie




Naar de andere
KUNSTENAARS: