naar Home





Masson: citaten, quotes en uitspraken van André Masson, over tekenen, de lijn, en kunst; Surrealisme

(selectie, vertaling en redactie: Fons Heijnsbroek; voor o.a. CKV, HOVO, HBO.


- Het gevaar van het automatisch schrift is zonder enige twijfel de associatie van niet-essentiële betrekkingen waarvan de inhoud, zoals Hegel al zei, dat wat in de beelden zelf zit niet overstijgt.(1941)
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


- Het proces van (het opkomen van de, fh) beelden, de verwondering of de agony van de ontmoeting openen een weg die rijk is aan de plastische metafoor: 'een vuur van sneeuw'. Van hieruit ontspringt zijn aantrekkingskracht en zijn fragiliteit, mèt ook de neiging om te gemakkelijk bevredigd te worden en te ver verwijderd te raken van de wetten van verhouding en van elk voelbaar begrijpen van de wereld.
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


- De neiging om zichzelf toe te staan vol te stromen door de dingen, dat het ego niet meer zou zijn dan de vaas die door hen gevuld wordt, dit idee vertegenwoordigt slechts een uiterst lage graad van bewustzijn. Op dezelfde manier is een nonchalant beroep op buitenaardse krachten of de bijgelovige identificatie met de kosmos een foutief 'primitivisme' en zijn het slechts aspecten van een gemakkelijk pantheïsme.(vgl. Max Ernst, fh)
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


- Er leeft een gehele wereld in de waterdruppel die trillend aan de rand van het blad hangt, maar die wereld is er slechts dàn wanneer de kunstenaar en de dichter de gave bezitten om dit in zijn onmiddelijkheid te zien. Om elk misverstand te voorkomen: deze openbaring of geïnspireerde kennis en dit contact met de natuur is slechts diep, in zoverre zij voorbereid is door het denken en door intensieve overwegingen van de kunstenaar. Dit is de enige manier waarop gevoelige openbaring de kennis kan verrijken.
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


- We hebben gezien dat het automatische schrift (het onderzoek van de krachten van het onbewuste), de dromen en het associëren van beelden slechts de materialen aanlevert.(zie ook Miro, fh) Op een vergelijkbare wijze levert de natuur en haar elementen de onderwerpen aan.
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


- De werkelijke kracht van een verbeeldingsrijk werk ontstaat vanuit de volgende drie voorwaardes:
1 - de intensiteit van de inleidende gedachte
2 - de frisheid van de visie op de buitenwereld
3 - de noodzaak tot het kennen van de meest geschikte pictorale middelen voor de kunst van die tijd.
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


- Het is daarbij belangrijk om niet te vergeten dat de opmerking van (quotes) Délacroix: 'een figuratief werk moet voor alles een feest voor het oog zijn' nog steeds van kracht is. Dit betekent zeker niet dat instinct moet zwichten voor reflectie, of inspiratie voor intelligentie.
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


- Het bewuste en het onbewuste, intuïtie en begrip, moeten de vormverandering van het onbewuste in een stralende eenheid voltrekken.
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


- 1944: De realiteit van een schilderij is slechts de som van de elementen die het samenstellen: het linnen, verf, vernis... .Maar wàt het uitdrukt is noodzakelijkerwijs onwerkelijk. En we mogen nog toevoegen dat de kunstenaar - wat voor voorwendsel hij ook heeft voor zijn werk - altijd een beroep moet doen op de fantasie van andere mensen.
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


- Dus als een schilderij in essentie iets onwezenlijks is, wat doet het er dan (nog) toe om meer belang aan de droom te hechten dan aan de werkelijkheid?
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


- Een kunstwerk is geen geschreven informatie... .Als eenmaal de ruwe materialen, aangeboden door het toeval of door ervaring, door het bekende of door het onbekende bij elkaar gevoegd zijn, rest er niets anders dan.. ..te beginnen.(vgl ook Pollock, fh)
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


- Er wordt door de mensen veel gepraat over abstractie in relatie tot het hedendaagse schilderen. Ik weet niet op welk punt in een kunstwerk de critici beslissen waar dat begint of eindigt. Misschien wordt een kunstenaar toegestaan te suggereren dat deze term abstract gereserveerd moet worden voor metafysische discussie, een domein waarin deze notie - het voelt zich hier thuis - briljante tegenstellingen heeft opgeroepen, vanaf Aristoteles tot aan Husserl en Whitehead.
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


- De afwezigheid van een onderwerp - het schilderij zelf gezien als een object - is esthetisch gezien perfect verdedigbaar. De angst van de kunstenaars echter die hier een claim op leggen, de angst om te zinspelen op de uitwendige wereld, heeft een merkwaardige overeenkomst met de angst van hen die niet tot een vergelijk willen komen met het irrationale: (namelijk, fh) dat ze niet verrassend genoeg zijn.
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


- Nu is het niet genoeg om een paar cilinders of rechthoeken te tekenen in een bepaalde samengestelde vorm om buiten de wereld terecht te komen. De demon van de analogie die deze dag in een sluwe bui is kan ons in het oor fluisteren dat er hier sprake is van een onvrijwillige toespeling op gewone, alledaagse en herkenbare objecten.(reactie op Kubisme, fh)
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


- Men moet volkomen leeg worden. De automatische tekening die haar bron in het onbewuste heeft (zie surrealisme, fh) moet als een onvoorziene geboorte aandoen.
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


- Wanneer het beeld verschenen is moet men ophouden. Dit beeld is slechts een spoor, een vluchtige afdruk, iets dat aangespoeld is.
* André Masson: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Franse kunstenaar uit het Surrealisme / automatische schrift


redactie: Masson heeft in Parijs veel invloed gehad op de jonge kunstenaar Miro en later - toen hij ook in Amerika woonde - via zijn opvatingen over het 'automatische schrift' op Amerikaanse abstract-expressionistische kunstenaars als Baziotes, Motherwell en met name op Pollock; lang niet al deze kunstenaars zijn te plaatsen binnen het Surrealisme, maar hebben wel het idee van het automatische schrift opgepakt en in het Abstract expressionisme uitgewerkt



Naar de andere
KUNSTENAARS: