naar Home





Motherwell: citaten, quotes van Robert Motherwell, over zijn kunst; Amerikaanse kunstenaar, Abstract Expressionisme (1915 - 1991)

(selectie, vertaling en redactie: Fons Heijnsbroek; voor o.a. CKV, HOVO, HBO // zie uitgebreide Engelstalige quotes van Robert Motherwell, incl. biografie, feiten en bijbehorende bronvermeldingen)


- Mijn schilderijen zijn niet een 'abstracte versie van de natuur', noch is het abstract expressionistisch schilderen. Mijn werk heeft een sterk gevoel van licht, maar niet een atmosferisch licht; in plaats daarvan wordt het opgeroepen door planmatige kleur en waarde.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Ik gebruik elke kleur eenvoudig als symbolisch: oker voor de aarde, groen voor het gras, blauw voor de zee en de lucht. Ik denk dat zwart en wit die ik het meest gebruik ertoe neigen om de hoofdpersonen te zijn.(zie ook (zie ook Franz Kline, fh)

Zwart is dood en angst; wit is leven.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Ik ben geen 'colorist' zoals een Matisse of Bonnard of de impressionisten, dat zijn die in veel kleuren orchestreren, maar desondanks - ook al lijkt dat een tegenstelling - denk ik dat een specifieke kleurschakering voor mij belangrijker is dan voor de meeste kunstenaars, zelfs voor hen die in kleur orchestreren. Niet slechts wat betreft de kunst maar in het dagelijkse leven: ik herken kleur voordat ik vorm herken.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Vergeleken met Brancusi, Matisse, en Miró ben ik een barbaar, een Viking die Franse literatuur heeft gelezen.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- ..met het afmaken van een schilderij bedoelen ze (de jonge Franse schilders van de abstracte Ecole de Paris ) de traditonele criteria en nemen die veel meer serieus dan wij. Zij kennen werkelijk een eindpunt, waarbij het schilderij een werkelijk object is, een prachtig gemaakt object. Maar wij (de Amerikaanse abstract-expressionisten, fh) zien het werk als een 'proces', en wat daarbij een 'af' schilderij is, is dan niet zo duidelijk. (1951)
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Het zou heel moeilijk zijn om (in de kunst, fh)een positie te formuleren waarin geen externe relaties zouden bestaan. (zie ook quotes Willem de Kooning, fh).
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Ik kan me geen enkele structuur voorstellen die zo gedefiniëerd is alsof deze alleen interne betekenissen heeft.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- De vraag 'wat bedoelt dit schilderij' is in essentie niet te beantwoorden, behalve met de toevoeging van 'honderden beslissingen met de kwast.'
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Het is niet slechts een esthetische beslissing (is dit mooier), maar een beslissing die iemands eigen ik betreft: 'wordt dit te hevig of te licht?'Ik ben toevallig een zware, onhandige, verschrikkelijke man, en als iets te luchtig wordt, zelfs al zou ik het erg bewonderen, voelt het niet als van mij, van mijn ik.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- In een bepaalde zin zijn al mijn schilderijen schijfjes gesneden uit een continuüm wat zo lang duurt als mijn hele leven en wat hopelijk doorgaat tot aan de dag waarop ik sterf.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Mijn beelden worden bepaald door een combinatie van factoren. Een onderwerp ontstaat uit een interactie tussen mijn zelf, mijn ik, en mijn medium. Het wordt bepaald door de dominante kleurschakeringen die ik gebruik, door het formaat, door of het ruimtelijke concept van een lege ruimte afkomstig is, of van een muur, een figuur, of - heel zelden - van een landschap.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- In Mexico begonnen ze vroeger een huis te bouwen met vier solide muren zonder ramen of deur. Pas later sneden ze de ramen en deuren prachtig geproportioneerd uit de solide muur. Iets in mij beantwoordt hieraan, aan die enorme schoonheid van het verdelen van een solide plat vlak.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Ik wil graag dat mijn schilderijen een oppervlakte hebben dat niet zozeer lieflijk of verleidelijk is maar dat gloeit, zoals sommige levende wezens leven uitstralen van onder die prachtige huid.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Zoals Picasso ergens zei, schilderen is een vorm van dichten. Als je gebaren gebruikt maak je instinctief rijmvormen; ofwel tegen een lege ruimte, ofwel tegen een muur. Dat is wat ik mijn hele leven heb gedaan.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Delacroix zei dat de natuur (waarmee hij de hele wereld bedoelde) een woordenboek is.. ..Ik moet zeggen dat ik op die manier niet vaak naar de natuur kijk. Het deel van mijn woordenboek dat niet uit een innerlijke druk komt maar uit de wereld van buiten, is afkomstig uit de sociale wereld.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Voor een schilder zo abstract als ik biedt het maken van collages de mogelijkheid om kleine stukjes van het dagelijkse leven in het schilderij op te nemen.. ..mijn schilderijen (daarentegen, fh) zijn meer tijdloos.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Ik begin bijna nooit met een beeld. Ik begin met een schilder-idee, een impuls, meestal afkomstig van mijn eigen wereld.. .,een bepaald soort ervaring is meestal wel noodzakelijk om deze ook waar te kunnen nemen.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Ik ben me er altijd van bewust geweest dat ik in het schilderen te maken heb met een relationele structuur die nooit afwezig is. Wat daardoor de toestemming om 'abstract te mogen zijn' geheel probleemloos maakte.. .,ik had zodoende nooit die algemene angstige vraag of abstract schilderen wel een bepaalde 'betekenis' had.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Om het op een andere manier te zeggen, als je een kind iets heel moeilijks geeft om te schilderen zoals een boeket of een landschap, als hij heel goed is zal hij uiteindelijk teruggaan zoals Cézanne deed, naar de essentiële vormen van wat hij zag. Als je begint met basale vormen is het meer gevoelig en meer doeltreffend.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- De moderne kunstenaar, in tegenstelling tot zijn artistieke voorouders, wordt op een bepaalde manier gedwongen eerst zijn eigen picturale taal uit te vinden voordat hij er zelfs maar aan kan denken om deze uit te gaan werken. Hij heeft zowel het probleem van uitvinden èn uitwerken. Dit is iets wat de moderne kunstenaar scheidt van de kunstenaar uit het Oosten, die voor een groot deel een al bestaande taal erft.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Er is een overeenkomst tussen bepaalde oosterse, vooral Japanse zen- schilderkunst en enkele van mijn werken. Samen met de duidelijke reductie van kleur, de overheersende rol van zwart en wit en de belangrijkheid van de beweging (gesture, fh) is dat in essentie het concept van de absolute lege ruimte. Het is een verbazingwekkende ontdekking dat er weinig nodig voor is om de grote leegte tot leven te brengen.(zie ook de citaten van Poliakoff/ en Brands, fh)
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Je leert van de Japanse kalligrafen dat je het de hand moet laten doen: dat je je eigen hand begint te zien alsof hij niet van jou is maar van iemand anders; en je begint hem kritisch te bekijken. Ik merk dat ik meer laat ontstaan als een sprong, of meer ritmisch laat ontstaan.. .,het wordt een soort kritisch zelfonderzoek, van hoe je lichaam functioneert ten opzichte van een plat vlak.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Als het medium (hier: inkt, verf, fh) dik is en jij wilt snel bewegen, dan gaat het niet snel genoeg mee; het blijft te langzaam. Maar als het medium te dun is gaat het weer druipen of lopen. Maar als het precies goed is, dan beweegt mijn hand als een vogel en ik hoef geheel niet na te denken. Mijn hand doet precies alsof ik er zelf niet ben.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Wanneer de dikte van het medium goed is dan komt het in de buurt van wat de oosterlingen altijd proberen uit te drukken: niet denken, pure essentie, met niets tussen jouw bestaan en de wereld buiten je.. .,zodat je denkt aan je hand alsof die niet van jouw is.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Westerse kunstenaars denken niet aan een lege ruimte, maar ze denken in termen van zogenaamde 'positieve' en 'negatieve' ruimte. De kunst van het tekenen in de Europese traditie of de kunst van compositie bestaat eruit om de positieve en negatieve ruimtes even goed gevormd te laten zijn. Pierro della Francesca is hierin een klasse apart. Niemand kwam zelfs bij hem in de buurt, zelfs een Cézanne niet.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Toen ik begon was bijna iedereen tegen abstract schilderen. De kunstwereld van toen haatte het. Maar de wereld van de universiteiten was erg geïnteresseerd in wat we deden. Daar ik wist hoe ik hierover moest praten (ik was opgeleid in filosofie), kreeg ik de taak opgedragen van spreekbuis voor de abstract expressionisten binnen de universiteitswereld.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Een van de opvallende aspecten van het verschijnsel abstracte kunst is haar naaktheid; ze is afgestript.
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Een van de taken die de moderne kunst zich stelde was een taal te vinden die nauwer aansloot bij de structuur van de menselijke geest -een taal die adequaat de fysische en metafysische werkelijkheden kon weergeven waarvan we ons door wetenschap en filosofie bewust zijn geworden.(zie ook citaten hierover van Nay, fh)
* Robert Motherwell: citaten, quotes en uitspraken + biografie, over leven en kunst van de Amerikaanse kunstenaar uit het Abstract Expressionisme


- Cézanne bijvoorbeeld heeft niet een kunst ontdekt die even 'solide was als de kunst van de musea', maar juist het tegenovergestelde. Hij ontdekte eigenlijk zonder het zelf te weten dat de soliditeit van het museum zelf letterlijk een onjuist concept is, en dat de dingen niet solide zijn. Door zo te doen kwam hij dichter in de buurt van de natuur van de dingen, zoals de moderne fysica die ziet.


Aanvullende websites of links voor Robert Motherwell:

- uitgebreide citaten van Cézanne, door Motherwell aangehaald en bewonderd



Naar de andere
KUNSTENAARS: