naar Home





Schwitters, citaten, quotes en uitspraken van Kurt Schwitters: Merz kunst, collages, Dada (1887 - 1948)

(selectie, vertaling en redactie: Fons Heijnsbroek; voor o.a. CKV, HOVO, HBO // zie uitgebreide Engelstalige quotes van Kurt Schwitters en Dada / Merz, incl. biografie, feiten en bijbehorende bronvermeldingen)


- Wij dragers van de dadaïstische beweging proberen de tijd een spiegel voor te houden.
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- Dada brengt alle grote spanningen van onzen tijd op hun grootste gemene deeler. Deze grootste gemene deler is: nonsens. Niet Dada is nonsens - maar het wezen van onze tijd is nonsens.
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- Uit liefde voor de stijl zetten we onze kracht in voor de dadaïstische beweging.
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- Ik is stijl.
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- Waar wij naar streven is het allesomvattende kunstwerk dat uitstijgt boven elk affiche; of dat nou champagne aanbeveelt, dada, communisme of dictatuur.
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- Kunst bezit geen boodschap, de boodschap is de kunst zelf.
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- Kunst is een oerconcept, subliem als een godheid, onverklaarbaar als het leven zelf en ondefiniëerbaar en willekeurig.
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- Het woord 'Merz' had nog geen betekenis toen ik het maakte. Nu heeft het de betekenis die ik het heb gegeven. De betekenis van het begrip 'Merz' verandert met de verandering van de kennis van diegenen die verder werken in de zin van het begrip. (1920)
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- Ik noemde mijn nieuwe creatiewijze met elk aanwezig materiaal dan ook Merz. Dit is de tweede lettergreep van Commerz. De naam gaf aanleiding tot het Merzbild, een schilderij waarin het woord 'merz' tussen abstracte vormen gelezen kon worden. Het was uitgeknipt en opgeplakt uit een advertentie van de Kommerz- und Privatbank.(vgl. ook met Dada-technieken van Max Ernst, fh)
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- Dus heb ik aanvankelijk beelden uit materiaal gemaakt dat ik gemakkelijk bij de hand had, zoals tramkaartjes, garderobe-briefjes, stukjes hout, touw en draad, kromme wieltjes.. .Deze dingen worden zoals ze zijn of ook gewijzigd in het beeld ingevoegd, op de manier zoals het beeld daar om vraagt. Door hun onderlinge waardering verliezen ze hun individuele karakter, hun bijzonderheid; ze verliezen hun materiële karakter en zijn slechts materiaal voor het beeld (geworden, fh).(1923)
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- U kunt begrijpen dat ik een beeld met het woord 'Merz' een Merzbeeld noemde op de manier zoals ik een beeld met 'en' het Enbeeld noemde en een beeld met 'arbeider' het Arbeiderbeeld.
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- Nu zocht ik, toen ik voor het eerst deze geplakte en opgespijkerde beelden.. .tentoonstelde, een verzamelnaam voor deze nieuwe creatie omdat ik mijn beelden niet wilde inlijven in de gangbare benamingen van Expressionisme, cubisme, futurisme, of wat er nog meer was. Ik noemde vanaf toen al mijn beelden.. .Merzbeelden. (1927)
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- Merz wil betrekkingen in het leven roepen, het liefste tussen alle dingen van de wereld.
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- Merz is het bruikbaar maken van alle mogelijke materialen voor de kunst. Merz is abstracte kunst. Merz is de vereniging van kunst en nietkunst die leidt tot het totale Merzwereldbeeld. Merz cultiveert de onzin. Merz is consequent. Merz betekent om uit de scherven het nieuwe op te bouwen. Merz ontwikkelt de voorstudies voor de gemeenschappelijke schepping van de wereld. Merz ontgift...
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- Merz is een standpunt, Merz is een vrolijk spel. Merz is een wereldbeschouwing. Merz is Kurt Schwitters.(vgl. ook met poëzie van Hans Arp, fh)
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- Merz bevat niet slechts elk mogelijk materiaal maar geeft ook de eigen speelruimte aan de dingen, Op die manier beheerst Merz dat wat niet te beheersen is. En hierdoor is Merz groter dan Merz. (1923)
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- Merzen acht ik immers zo belangrijk voor mijn leven.
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- n.a.v. de toernee in Holland met Van Doesburg gedurende 1927:
..Heel Holland is Dada.
..Wij spiegelen Dada omdat wij stijl willen. Binnen afzienbare tijd hopen we door onze verhelderende activiteiten rond het enorme gebrek aan stijl in onze cultuur een sterke wil en een groot verlangen naar stijl op te roepen. Dan begint onze belangrijkste taak: wij keren ons tegen Dada en zetten ons nog slechts in voor de stijl.
...Dada is de stijl van onze tijd, die geen stijl heeft.
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- over twee portretten van Hitler en Goebbels:
Wat zullen we doen? Zullen we ze ophangen of tegen de muur zetten? (1936, Schwitters vluchtte voor het Nzisme naar Noorwegen, later naar Enegland waar hij uiteindelijk na de oorlog stierf, fh) )
* Kurt Schwitters: citaten, quotes en uitspraken over Dada, Merz kunst en leven, van de Duitse Dada kunstenaar (collages!) uit het niet politieke Dadaïsme


- zijn gedicht aan de onbekende vrouw:

Aan Anna Bloeme

O jij, geliefde mijner zevenentwintig zinnen, ik hou van jij!
- Jij, jouw jouwer jouwst, ik jij, jij mij. - Wij?
Dat hoort hier (terloops) niet thuis.
Wie ben jij, overrekenbaar vrouwspersoon? Jij bent -
- ben jij? -
De mensen zeggen dat je zou, - laat ze zeggen,
ze weten niet, hoe de kerktoren staat.
Jij draagt je hoed op je voeten en je wandelt op je
handen, op je handen wandel je.
Hallo, je rode kleren in witte vouwen verzaagd.
Rood bemin ik Anna Bloeme, rood hou ik van jij! -
- Jij, jouw jouwer jouwst, ik jij, jij mij. - Wij?
Dat hoort (terloops) in de koude gloed.
Rode bloeme, rode Anna Bloeme, hoe zeggen de mensen dat?
Prijsvraag: 1. Anna Bloeme ziet ze vliegen.
2. Anna Bloeme is rood.
3. Welke kleur hebben de vliegen?
Blauw is de kleur van je gele haren.
Rood is het zoemen van je groene vliegen.
Jij muizig meisje in je daagse jurk, jij lieve groene bij,
ik hou van jij! Jij jouw jouwer jouwst, ik jij, jij mij. -
Wij?
Dat hoort (terloops) in de doofpot.
Anna Bloeme! Anna, a-n-n-a, ik druppel je naam. Je
naam drupt als zachte rundertalk.
Weet jij het Anna, weet jij het al?
Men kan je ook van achteren lezen, en jij, jij heerlijkste
van allemaal, jij bent van achter als van voren: "a-n-n-a".
Rundertalk druppelt strelen over mijn rug.
Anna Bloeme, druipse bij, ik hou van jij!

(vertaling: Stef De Paepe/Win Van Gansbeke)



aanvullende websites en links voor biografie en informatie van de Dada kunstenaar Hans Jean Arp

-beschrijving van het Dadaïsme waar Kurt schwitters binnen de niet-politieke Dada actief was.

- uitgebreide afbeeldingen van de Merz kunst, collages, Merz-bau, schilderijen, optredens en beelden van Kurt Schwitters, op Google

- uitgebreide Engelse quotes van Theo van Doesburg met wie Kurt Schwitters samenwerkte in allerlei Dada-avonden en tourné's in Nederland

- uitgebreide Engelse quotes van Kurt Schwitters

- uitgebreide Engelstalige quotes van Dada-kunst-vriend Hans / Jean Arp





Naar de andere
KUNSTENAARS: