Google +1

De swingende penselen
van Steven Kwint


herinnering van de schilder Paul Werner


(de schilder Steven Kwint op Wikipedia)

Alvorens een portret in olieverf op te zetten, begon Steven Kwint al pratend eerst schetsjes van het model te maken. In mijn geval een reeds beschilderd doek, waarop in brede vegen snel de contrasten werden opgezet, in expressieve vormen. De eerste schets werd niet streng gevolgd maar veranderde langzaam in vrijere vormen. Vele sessies volgden daarna, waarbij het psychisch karakter werd aangeduid, zoals hij dat bij uitstek kon, vrij van academisme.

Steven Kwint: Potato head blues (1973)

Onder begeleiding van de blues van Bessie Smith, Billie Holiday en vele anderen. Ook draaide Steven veel platen van Ben Webster, die op zijn atelier aan de Brouwersgracht in de zestiger jaren vele malen poseerde, terwijl Ben op zijn saxofoon solo's speelde bij een bandrecorder met opnames van Duke Ellington, Lester Young e.a. Hier zette hij op een groot doek Vlaams schilderlinnen (grof weefsel) met paletmes en grote keukenmessen, grote kleurvlakken op in primaire kleuren op een witte achtergrond. Waarna de penselen op de klanken van Bens saxofoon begonnen te swingen over het doek en contouren begonnen aan te geven. De klanken van de muziek gingen over in lijnen en kleuren: jazz in beeld, bij mijn weten uniek in Nederland. Het is meer dan het uitbeelden van jazzmusici (zoals Piet Claasen of Sam Middleton met abstracte vertalingen). Vele zittingen waren nodig. Partijen werden weggehaald en weer pasteus gemaakt op cruciale plekken. Kobaltblauw, ultramarijn, kobaltviolet, Van Gogh verf en Mussini hoofdzakelijk, cadmiumgeel en oranje, alizerine kraplak. Vervolgens werden bepaalde plekken verdund met een fixeerspuitje, waardoor een transparante werking ontstond van diverse onderliggende kleuren.

Hier ontstond ook een groot schilderij van zijn ouders, eerst vrij figuratief opgezet, vervolgens steeds meer als een geŽmailleerd groenachtig reliŽf als de zee rustig kabbelend tussen de twee figuren. In de pauzes werd de keel gesmeerd om in de mood te blijven. Ook herinner ik mij een nacht daar na een Jordaan festival onder een Goya-achtige processie van dreigende koppen te hebben gelegen in een slaapzak (ik woonde toen in Amstelveen), pinturas negras gelijk. Het was ook de tijd van Cobra en Appel, maar dan toch meer Soutine en Kokoschka. Iedere schilder staat weer op de schouders van zijn voorgangers, placht Steven te zeggen. Ook was hij wel zeker geŽngageerd; naar een lied van Billie Holiday 'Strange Fruit' maakte hij een dreigende aanklacht tegen het racisme in de Verenigde Staten, een hommage aan Cassius Clay (Steven hield evenals Soutine van boksen), over Vietnam etc.

In een oud schoolgebouw in de 2e Nassaustraat, 'Het 'Kafka-paleis', zoals ik het noemde, waar een lugubere sfeer hing en ca. 40 schilders, beeldhouwers en grafici zich moesten handhaven temidden van verslaafde 'collega's', waar onder andere Ben de Bij het slachtoffer van is geworden, had Steven evenals ondergetekende op de derde verdieping, de ergste, een atelier. Onder soms moeilijke omstandigheden ontstonden grote werken en portretten van o.a. Ger Langeweg, de fotograaf Edward van der Hoek en leden van de Noord-Hollandse Kunstraad. Een eerste versie van de Kunstraad in karikaturale opvatting werd overigens geweigerd. Verder Jan Kassies, met rode stropdas, de familie Werner, Paul, Corrie, Vincent en Steven (mijn zoon, genoemd naar mijn vriend Steven) in een reuzengrote aardappel in oker kleuren gezeten, als waren het bewoners van een plaggenhut in Drenthe in felle kleuren. Corrie links, in verwachting van Vladimir, dan Vincent met blonde ponykop tegen rode stoelleuning, dan in het karmijnrood ikzelf en Steven met open mond roepend in mijn oor, een zelfportret in wit vierkant op de voorgrond, links boven in emeraldgroen een droef kijkende kop (Steven). Vele malen geposeerd. Later beeldde hij mij nog een keer af voor het laatst als Bavink, met een zon onder de arm (bij Nescio heeft de schilder Bavink de zon in een schoenendoos onder de arm, terwijl hij langs het hek van het Oosterpark wandelt, in 'De Titaantjes'). Dit schilderij in felle oranje en gele kleuren hing in Fodor in 1978 op de postume overzichtstentoonstelling. Rens als Kniertje, Rosita, my love, een enorm doek, wat als achtergrond hing tijdens ons poseren.

Al dansend op jazzmuziek ontstonden er portretten, die van zeer persoonlijke visie en stijl waren en waaruit men altijd de persoon haalde, die uitgebeeld was in vlekken en in kleurbanen gemoduleerd.

Op de Brouwersgracht stond verder nog een grote Krause-lithopers, waar veel steendrukken in zwart-wit en kleur ontstonden en waarvan hij aan vrienden soms afdrukken cadeau deed op verjaardagen, zoals 'Aardmannetje', 'Het gouden vrouwtje', etc.

Een muurschildering met Theo Linneman in de Van Hallstraat is enige jaren geleden verdwenen na nieuwbouw op het terrein van de gasfabriek. Landschappen ontstonden meestal tijdens zijn vele verblijven in Frankrijk. In Le Rousillon, Spanje, Toledo, waar hij een groot bewonderaar was van de eveneens met swingende zigzaggende figuren schilderende El Greco. Onder zijn vele vrienden waren Han Veelders, Ria Rettich noordelijke Venus), Marianne de G., Pieter de Defesche, die niet altijd begreep, wat een toch meer getourmenteerde schilder bezighield en daarvan helaas een keer uiting gaf in een zeer negatieve brief. Sandberg was een bewonderaar van zijn werken, het Stedelijk heeft verschillende werken in bezit.

redactie: Graag een mail naar de redactie, bij verdere vragen aan Paul Werner of als u belangstelling hebt naar hem te reageren. Die wordt dan fysiek doorgegeven aan Paul Werner.
Wilt u afbeeldingen zien van gouaches en / of litho's van Paul Werner, klik hier